ედიშერ ჭელიძე - ეკლესიის სწავლება ადამიანთა სულების წარმოშობის შესახებ

საღვთისმეტყველო სწავლება ადამიანის სულთან მიმართებით მრავალ საკითხს მოიცავს. ამჯერად ჩვენი მიზანია ვაჩვენოთ მართლმადიდებელ მოძღვართა განსაზღვრებანი საკუთრივ კაცობრივ სულთა აღმოცენება-წარმოშობის ანუ მათი დაბადების შესახებ.

ეს თემა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სადღეისოდ, როდესაც (ადრეც აღგვინიშნავს) ვრცელდება და ლამის "ურყევ მართლმადიდებლურ დოგმატად დგინდება" აზრი მშობელთა სულებისგან შვილთა სულების გენეტიკური მომდინარეობის შესახებ. ეს აზრი შემდეგი ფორმითაა ჩამოყალიბებული მიტროპოლიტ მაკარის მიერ:

"როგორღა გავიგოთ ეს სულთა შექმნა? თავად ეკლესია ზუსტად არ განსაზღვრავს,¹ თუმცა, მეხუთე მსოფლიო კრების, ნეტარი თეოდორიტესა და, განსაკუთრებით, წმინდა ლეონის მიერ წარმოდგენილ მოწმობათა საფუძველზე და ეკლესიის სხვა დოგმატებთან შესაბამისობაში, უნდა ვიფიქროთ, რომ აქ იგულისხმება არა უშუალო შესაქმე ღვთისა, არამედ შუალობითი - რომ ღმერთი ქმნის ადამიანთა სულებს, ისევე როგორც სხეულებს, სწორედ იმავე კურთხევის ძალით - "ინაყოფიერეთ და გამრავლდით", რაც მან მიჰმადლა ჩვენს პირველმშმობლებს ჯერ კიდევ დასაბამში, - ქმნის არა არაფრისგან, არამედ მშობელთა სულებისგან. მაშ, ეკლესიის სწავლებით, თუმცა კი ადამიანთა სულები არსებობას იღებენ შესაქმის შედეგად, მაგრამ ისე, რომ მათზე მშობლებისგან გადადის პირველმშობელთა ცოდვის სენი, - ხოლო ეს არ შეიძლება მომხდარიყო, ღმერთს რომ არაფრისგან შეექმნა ისინი.

ედიშერ ჭელიძე - დიდმარხვაში ერისკაცთათვის თევზის ნებადართულობის შესახებ

"მცირე სჯულისკანონის", წმ. ექვთიმე მთაწმინდელისა და წმ. ფოტი მიტროპოლიტის რჯულდებანი დიდმარხვაში ერისკაცთათვის თევზის ნებადართულობის შესახებ

სახელგანთქმული რჯულდებითი ძეგლი, რასაც ბერძნულში "კანონარი" (Κανονάριον) ეწოდება, სლავურ-რუსულში "ნომოკანონი" (Номоканон), წმ. ექვთიმე მთაწმინდელის თარგმანში კი "რჩულისკანონი", იმავე წმ. ექვთიმეს მიხედვით, შეუდგენია VI ს-ის ცნობილ მოღვაწეს, კონსტანტინოპოლის პარტრიარქ წმ. იოანე მმარხველს (582-595)¹. ბერძნულ ხელნაწერში, ისევე როგორც ექვთიმესეულ თარგმანში, ავტორად წარმოდგენილია "ღირსი მამა ჩვენი იოანე მმარხველი, რომელიც იყო პატრიარქი კონსტანტინოპოლისა" (ამ ხელნაწერის ტექსტი ცნობილი გახადა პიტრამ. იხ. Pitra, Spicilegium Solesmense, t. IV, 1858, p. 436-438). აღნიშნული ძეგლი მეცნიერულად გამოიკვლია და ქართულ-სლავურ თარგმანებთან ერთად გამოსცა ნ. ზაოზერსკიმ (ქართული ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა ა. ხახანაშვილმა. იხ. Н. А. Заозерский, А. С. Хаханов, Номоканон Иоанна Постника в его редакциях: Грузинской, Греческой И Славянской, М. 1902).